|
1 6ـ اختر فيزيكدان،
ASTROPHYSICIANـ ستاره شناسي است كه پيرامون پديده
هاي فيزيكي اجرام سماوي ـ مانند امواج الكترومغناطيس در فضا، طيفها و مراحل
هسته اي ستارگان و فرضيات گرانشي ـ تحقيق و مطالعه مي كند.
17ـ اختفا، OCCULTATION
ـ وقتي كه جرم نجومي بزرگي مابين جرم كوچكتر و ناظر زميني قرار بگيرد، چون جلوي
رصد جرم كوچكتر را مي گيرد در اصطلاح مي گوييم كه پديده اختفا صورت گرفته، يعني
جرم مورد مشاهده در پشت جرم ديگر مخفي شده است. مثال بارز اين پديده، پنهان شدن
يك يا چند ستاره در پشت ماه است.
18ـ اختلاف منظر، PARALLAX
ـ هنگام مشاهده يك جرم أسماني از دو محل مختلف، به نظر مي رسد زمينه پشت سر أن
جابجا مي گردد. به زاويه اي كه از تلاقي خطوط ديد ناظر در نقطه مورد رصد ايجاد
مي شود، اختلاف منظر گويند ( به شكل 2 دقت كنيد) از اختلاف منظر براي تعيين
فاصله جرم سماوي تا زمين استفاده مي كنند.
19ـ استواي أسماني، CELESTIALEQUATOR
ـ فرض كنيد خط استوا، محل برخورد يك صفحه بزرگ با
كره زمين است. اين صفحه از كره سماوي هم مي گذرد و أن را به دو قسمت تقسيم مي
كند. چنين صفحه اي را كه موازي مدارات يا خطوط طول جغرافيايي زمين است، استواي
اسماني يا معدل النهار گويند.
20ـ اشعه فرابنفش، ULTRA VIOLET- RAY
ـ نوعي اشعه نامرئي با طول موجي بين 10 تا 320 نانومتر( يك هزار ميليونيم متر
يا متر) است كه در انتهاي طيف أبي قرار دارد و به وسيله هوا يا لايه شيشه
معمولي براحتي جذب مي شود. درمنظومه شمسي، خورشيد از قويترين منابع ارسال اشعه
فرابنفش است و مقادير فراوان و زيان آور آن توسط جو زمين جذب مي گردد. در
كوهستانها كه از ضخامت لايه هاي هوا كاسته مي شود، تاثير اين اشعه بر روي پوست
بدن بيشتر است.
21 – اشعه فروسرخ ،
INFRARED-RAYS . مانند اشعه فرابنفش ،
نامرئي است و طول موج آن اندكي از طول موج سرخ بلندتر مي باشد و معادل 1/0 تا
100 ميكرومتر ( يك ميليونيم متر يا 6ـ 10 متر ) است . درنوار طيفي ،
اشعه فروسرخ در بلندترين طول موجها قرار گرفته است .
22- اعتدالين ، EQVINOXES
– حين تقاطع مداري كه ظاهراً خورشيد در
آسمان مي پيمايد با استواي سماوي در يك نقطه ، طول شب و روز در تمام نقاط زمين
با هم برابر مي شود . اين تقاطع سالي دو مرتبه صورت مي گيرد و به نقاط حاصل از
اين دو برخورد در اصطلاح ، اعتدالين گفته مي شود . خورشيد هر سال حدود اول
فروردين و اول مهر در اين نقاط است .
23- اعوجاج ، DISTORTION
– نقصي در كيفيت و وضوح تصوير يك عدسي بر
اثر گوناگونيهاي مغناطيسي حوزه همگرا يا واگراي آن است . به عبارت ديگر وقتي
اشكال در تراش يك عدسي روي مي دهد ممكن است اعوجاج را سبب شود . اين پديده در
ستاره شناسي وقتي روي مي دهد كه يك جرم سماوي سنگين ، نور ستاره يا سحابي پشت
سر خود را خم كند . حوزه گرانشي جرم سنگين خطوط طيفي را از يكديگر جدا مي كنند
و هرچه ميدان نيرو ، قويتر باشد اين گسستگي بيشتر است ، به پديده اخير در اختر
فيزيك نسبيتي اصطلاحاً « انتقال مكان اينشتين » يا « تغيير مكان اينشتين » گفته
مي شود .
24- امگا ، OMEGA –
آخرين حرف از حروف يوناني است كه با علامت مشخصه * ** يا ** نمايش داده مي شود
. در ستاره شناسي سرعت زاويه اي مدار هر جرم سماوي را با نماد نشان مي دهند .
25 - انقلاب تابستاني ،
SUMMER SOLSTICE - - باتوجه به توضيحات
اصطلاح شماره 22 ، از ابتداي زمستان نيمكره شمالي كم كم به سمت خورشيد متمايل
مي شود تا اينكه پس از شش ماه ، يعني در ابتداي تابستان ، ميزان كج شدگي آن به
بالاترين حد خود مي رسد . در اين روز ساكنان اطراف عرض جغرافيايي ** درجه شمالي
، خورشيد را درست بالاي سر خود مي بينند . آغاز تابستان را انقلاب تابستاني مي
نامند روز اول تابستان ، طولانيترين روز سال در نيمكره شمالي است .
26- انقلاب زمستاني ، WINTER SOLSTICE –
پس از انقلاب تابستاني ،نيمكره جنوبي اندك اندك به سمت خورشيد تمايل مي يابد و
نيمكره شمالي ، از خورشيد دور مي شود تا اينكه پس از شش ماه ، يعني در ابتداي
زمستان نيمكره شمالي ، ميزان كج شدگي نيمكره جنوبي به بيشترين مقدار خود مي رسد
. در اين روز ساكنان عرض جغرافيايي 2/1 23 درجه جنوبي ، خورشيد را هنگام ظهر
درست بالاي سر خود مشاهده مي كنند . اين روز كوتاهترين روز نيمكره شمالي و
بلندترين روز نيمكره جنوبي است . به آغاز زمستان در اصطلاح انقلاب زمستاني
گويند .
27 – اوپسيلون ،
UPSILON- بيستمين حرف از الفباي يوناني با نماد
******* است .
28- اوج خورشيدي ، APHELION –
موضعي ازمدار يك سياره را نسبت به خورشيد دردورترين فاصله قرار دارد اوج
خورشيدي مي نامند .
29- اوج زميني ، APOGEE OF EARTH
- دورترين فاصله ماه نسبت به زمين را اوج زميني
گويند .
30 – اوميكرون
OMICRON – پانزدهمين حرف از الفباي يوناني است كه
با نماد ** نشان داده مي شود . |
|